29 maja 1453 r. osmańskie sztandary załopotały na Murach Teodozjusza. Oddziały Mehmeta II Zdobywcy złamały opór obrońców Konstantynopola i po niemal dwóch miesiącach oblężenia wkroczyły do miasta. Czy były to już flagi z półksiężycem i gwiazdą? Jaka była historia tureckiej flagi?
Wszystkie moje teksty
są dostępne za darmo
– bo wierzę w dzielenie się opowieścią
i przydatną informacją.
Jeśli jednak uznasz, że coś Ci dały,
możesz zostawić mi napiwek,
symbolicznie zaproszając mnie
na kawę albo piwo:)
☕️🍺.
To drobny gest, który bardzo realnie pomaga mi pisać dalej.
Prawdopodobnie tak. Oficjalnie dopiero od czasów Selima III (1789-1807) Imperium Osmańskie zaczęło używać tych symboli na oznaczenie swojego państwa. Jednak najstarszy tego typu znany nam wizerunek pochodzi z XVI wieku. Selim prawdopodobnie sformalizował tylko, to co było już zwyczajowo stosowane od dawna.
LEGENDA O KOSOWYM POLU
Sama legenda o powstaniu flagi odsyła do bitwy na Kosowym Polu w 1389 roku. Starły się wtedy ze sobą oddziały koalicji bałkańskiej i dowodzone przez Murada I oddziały tureckie. Co prawda Turcy odnieśli zwycięstwo, ponieśli jednak także znaczne straty.
Według legendy jeden z Serbów, niejaki Miloš Obilić*, miał się przedostać do obozu tureckiego. Udając zdrajcę, zadeklarował chęć przejścia na wiarę Mahometa. Dostał się w ten sposób przed oblicze sułtana, którego, korzystając z okazji, zabił przy użyciu zatrutego noża. Krew sułtana popłynęła dookoła obozu, tworząc wraz z krwią żołnierzy czerwone jezioro, w którym nocą odbijały się gwiazdy i półksiężyc. Obecny przy tym syn Murada Bajazyd I Błyskawica wprowadził na flagę turecką te właśnie symbole. Tyle legenda.
SYMBOL ISLAMU
Sam półksiężyc łączono bardzo często z symbolem islamu, który pojawia się na flagach państw muzułmańskich (m.in. Algierii, Tunezji, Maroka, Mongolii, Brunei czy nawet katolickiej Chorwacji). Wydaje się jednak, że Turcy stosowali półksiężyc i gwiazdę zanim spotkali się z islamem. Tak twierdzą naukowcy. Kto wie, może islam przejął ten symbol właśnie od Turków, wszak stał się on jego znakiem rozpoznawczym od czasu wypraw krzyżowych. Bardzo zatem prawdopodobne, że to muzułmanie jako zbiorowość wyznaniowa przejęli symbol od Turków, nie na odwrót.
Co ciekawe gwiazda w symbolice tureckiej nie zawsze miała, jak obecnie, pięć ramion, bywało, że liczyła osiem. Obecnie używana pięcioramienna gwiazda utożsamiana jest z pięcioma filarami wiary muzułmanskiej**. Aż dziw, że Atatürk zatwierdził ją w tym kształcie w 1936 r. Bo od tej pory na mocy rozporządzenia władz państwowych młodej republiki obowiązuje używana do dzisiaj i tak wszechobecna w Turcji czerwona flaga z półksiężycem i pięcioramienną gwiazdą.
Atatürk budował świecką republikę, która starała się odciąć od tradycji Imperium Osmańskiego, a jego integralną częścią była religia. Może ktoś z was ma więcej informacji na ten temat?
SŁÓW KILKA O GWIEŹDZIE
Jeszcze słowo na temat gwiazdy, która utożsamiana jest nieraz z gwiazdą polarną. Znalazłam także ciekawy wpis, łączący ją z Jowiszem, który miesiąc po bitwie na Kosowym Polu miał zrównać się z księżycem. Tuż po bitwie jego odbicie mogło być widoczne obok odbicia księżyca… Tyle spekulacje.
Faktem jest, że flaga powiewa gdzie tylko się da, i przygotowując ten materiał, aż sama zaczęłam się zastanawiać, czy nie sprawić sobie Atatürka z półksiężycem na czerwonym tle. Na Amazonie tylko 10 euro:).
O tym, co Konstantynopol zawdzięcza poświacie księżyca, i że nie stał się a był od dawna miastem półksieżyca, jakie znaczenie miał ten symbol w dziejach miasta i jak się przejawiał i nadal przejawia w kulturze chrześcijańskiej przeczytacie w następnym odcinku.
To be continued:)
*nie ma żadnych dokumentów potwierdzających autentyczność tej postaci
** wyznanie wiary, modlitwa 5x dziennie, post, jałmużna, pielgrzymka do Mekki
Słówko na dziś:
hilal – półksiężyc🌙
Może cię zaintetesować:
Bayraktar znaczy trzymający flagę – CZYTAJ TUTAJ
Atatürk atrakcje Bizancjum ciasteczka ciekawostki Emirgan Park Hagia Sophia Hekate historia Istanbul jak dojechać Justynian Kadiköy kawa kawiarnie komunikacja miejska Konstantynopol Konstantyn Wielki książki Küçük Ayasofya Camii lektury Marcelina Szumer-Brysz Matka Boska Mała Hagia Sophia Moda Iskelesi Mury Teodozjusza Osmanbey Park Gülhane porady punkt widokowy półksiężyc reportaże Stambuł Stambuł inaczej Stambuł praktycznie Turcja turecka flaga Yedikule Zamek Siedmiu Wież zabytki zabytki bizantyńskie Złota Brama çiğ köfte ćwiczenie z wyobraźni śniadanie św. Mikołaj